Подготовка новой Красной книги Кыргызской Республики

Русский

5 июня 2026 года было подписано соглашение между Министерством природных ресурсов, экологии и технического надзора Кыргызской Республики и Институтом биологии Национальной академии наук Кыргызской Республики.

Данная инициатива реализована при непосредственной координации Президента Национальной академии наук Кыргызской Республики в рамках национальных программ по сохранению биоразнообразия. По его поручению право подписания Договора было делегировано Институту биологии НАН КР.

Это является важным шагом в деле сохранения биоразнообразия Кыргызстана.

Красная книга представляет собой ключевой национальный инструмент для выявления, документирования и сохранения редких, эндемичных, уязвимых и находящихся под угрозой исчезновения видов растений, животных и грибов.

Планируемая работа будет реализована в течение 24 месяцев в период с 2026 по 2028 год.

Она будет включать полевые исследования, научный анализ, экспертные консультации, подготовку обновлённых очерков видов, разработку картографических и фотоматериалов, а также создание структурированной цифровой базы данных редких и находящихся под угрозой исчезновения видов.

Особенностью данной инициативы станет подготовка фотоальбома Красной книги, выпуск которого запланирован на октябрь 2027 года. В альбом войдут около 250 цветных фотографий редких и исчезающих видов.

Издание обновлённой Красной книги в печатном виде планируется завершить в июне 2028 года.

Проект также предусматривает разработку цифровой версии Красной книги с возможностью её дальнейшего обновления и интеграции в государственные информационные системы. Это будет способствовать укреплению научно обоснованного принятия решений, проведению экологической оценки, мониторингу биоразнообразия и планированию природоохранной деятельности в Кыргызской Республике.

В реализации проекта примут участие ведущие учёные, специалисты в области систематики, эксперты по сохранению природы и профильные государственные учреждения. Работа будет осуществляться в тесном сотрудничестве между Министерством природных ресурсов, экологии и технического надзора Кыргызской Республики, Национальной академией наук Кыргызской Республики и другими заинтересованными сторонами.

Объединяя научную экспертизу, полевые исследования, цифровые технологии и межведомственное сотрудничество, данная инициатива представляет собой важный шаг вперёд на пути к более эффективной охране уникального природного наследия Кыргызстана.

Кыргызча

2026-жылдын 5-июнунда Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги менен Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Биология институтунун ортосунда макулдашууга кол коюлду.

Бул демилге Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын президентинин түздөн-түз координациясы астында биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо боюнча улуттук программалардын алкагында ишке ашырылган. Президенттин тапшырмасынын негизинде Келишимге кол коюу укугу Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Биология институтуна өткөрүлүп берилген.

Бул Кыргызстандын биоартүрдүүлүгүн сактоо ишиндеги маанилүү кадам болуп саналат.

Кызыл китеп – өсүмдүктөрдүн, жаныбарлардын жана козу карындардын сейрек кездешүүчү, эндемикалык, аялуу жана жоголуп кетүү коркунучунда турган түрлөрүн аныктоо, тизмеге алуу жана сактоо боюнча негизги улуттук өбөлгө.

План боюнча иштер 2026-жылдан 2028-жылга чейинки мезгилде 24 айдын ичинде ишке ашырылат.

Ал талаа изилдөөлөрүн, илимий анализдерди, эксперттик кеңештерди, түрлөрдүн жаңыланган очерктерин, картографиялык жана фотоматериалдарды даярдоо, ошондой эле сейрек кездешүүчү жана жоголуп кетүү коркунучунда турган түрлөрдүн түзүмдөштүрүлгөн маалымат базасын түзүүнү камтыйт.

Бул демилгенин өзгөчөлүгү, Кызыл китептин сейрек кездешүүчү жана жоголуп бара жаткан түрлөрдүн 250гө жакын түстүү сүрөттөрүн камтыган фотоальбомду даярдоо болуп саналат, аны чыгаруу 2027-жылдын октябрь айына пландаштырылган.

Жаңыланган Кызыл китепти басма түрүндө басып чыгарууну 2028-жылдын июнь айында аяктоо пландалууда.

Долбоордо ошондой эле Кызыл китептин санариптик версиясын иштеп чыгуу да каралган, бул аны андан ары жаңылоого жана мамлекеттик маалыматтык системаларга интеграциялоого мүмкүндүк берет.

Бул Кыргыз Республикасында илимий негизделген чечимдерди кабыл алууну чыңдоого, экологиялык баалоо, жан-жаныбарларга байкоо жүргүзүүгө жана ошондой эле жаратылышты коргоо ишмердүүлүгүн пландаштырууга өбөлгө түзөт.

Долбоорду ишке ашырууга алдыңкы окумуштуулар, систематика чөйрөсүндөгү адистер, жаратылышты коргоо боюнча эксперттер жана профилдик мамлекеттик мекемелер катышат. Иш Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы жана башка кызыкдар тараптардын ортосундагы тыгыз кызматташтыкта жүргүзүлөт.

Илимий экспертизаны, талаа изилдөөлөрүн, санариптик технологияларды жана ведомстволор аралык кызматташтыкты бириктирүү менен, бул демилге Кыргызстандын уникалдуу жаратылыш мурасын натыйжалуу коргоого карай ташталган маанилүү кадам болуп саналат.

English

On June 5, 2026, an agreement was signed between the Ministry of Natural Resources, Ecology and Technical Supervision of the Kyrgyz Republic and the Institute of Biology of the National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic.

This initiative was implemented under the direct coordination of the President of the National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic within the framework of national biodiversity conservation programs. By his authorization, the authority to sign the Agreement was delegated to the Institute of Biology of the National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic.

This is an important step for biodiversity conservation in Kyrgyzstan.

The Red Data Book is a key national instrument for identifying, documenting, and protecting rare, endemic, vulnerable, and endangered species of plants, animals, and fungi.

The planned work will be implemented over a 24-month period from 2026 to 2028.

It will include field research, scientific analysis, expert consultations, preparation of updated species accounts, development of maps and photographic materials, and creation of a structured digital database of rare and threatened species.

A special feature of the initiative will be the preparation of a photo album of the Red Data Book, planned for October 2027, featuring around 250 colour photographs of rare and endangered species.

The final hard-copy edition of the updated Red Data Book is expected to be published in June 2028.

The project will also support the development of a digital version of the Red Data Book, with the possibility of future updates and integration into government information systems. This will help strengthen evidence-based decision-making, environmental assessment, biodiversity monitoring, and conservation planning in the Kyrgyz Republic.

The implementation of the project will involve leading scientists, taxonomic experts, conservation specialists, and relevant government institutions. The work will be carried out through close cooperation between the Ministry of Natural Resources, Ecology and Technical Supervision of the Kyrgyz Republic, the National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic, universities, protected area administrations, and other stakeholders.

By combining scientific expertise, field research, digital tools, and inter-institutional cooperation, this initiative marks a forward-looking step toward better protection of Kyrgyzstan’s unique natural heritage.